Bangpakok Hospital

ตรวจหัวใจให้ลึกขึ้น รู้ทันความเสี่ยงที่คุณอาจมองไม่เห็น

16 พ.ย. 2569

อย่ารอให้มีอาการ... ตรวจสุขภาพหัวใจ ป้องกันก่อนสาย

เพราะโรคหัวใจและหลอดเลือดอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่ทันตั้งตัว และบางครั้งร่างกายอาจไม่ได้ส่งสัญญาณเตือนให้เห็นอย่างชัดเจน การใส่ใจสุขภาพและตรวจคัดกรองความเสี่ยงตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม

หลายคนอาจคิดว่าโรคหัวใจเป็นเรื่องไกลตัว หรือมักเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ปัญหาสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดสามารถเกิดขึ้นได้กับคนหลายช่วงวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน ภาวะน้ำหนักเกิน การสูบบุหรี่ ขาดการออกกำลังกาย หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ สิ่งที่น่ากังวลคือ โรคหัวใจบางชนิดอาจดำเนินไปอย่างเงียบ ๆ โดยที่ผู้ป่วยไม่รู้ตัว บางคนยังสามารถใช้ชีวิต ทำงาน หรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ตามปกติ จนกระทั่งเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น เจ็บแน่นหน้าอก เหนื่อยง่ายผิดปกติ ใจสั่น หรือหายใจไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าร่างกายกำลังมีปัญหาเกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือด

ดังนั้น การตรวจสุขภาพหัวใจจึงไม่ใช่เรื่องที่ควรรอให้มีอาการก่อน แต่เป็นการประเมินสุขภาพและค้นหาปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อให้สามารถวางแผนดูแลสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้อย่างเหมาะสม

ตรวจสุขภาพหัวใจ มีรายการตรวจอะไรบ้าง?

การประเมินสุขภาพหัวใจสามารถทำได้หลายวิธี โดยแพทย์จะพิจารณาร่วมกับอายุ ประวัติสุขภาพ อาการ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล สำหรับรายการตรวจที่ช่วยประเมินการทำงานของหัวใจและปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง มีดังนี้

1. ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG / ECG)

เป็นการตรวจเพื่อบันทึกสัญญาณไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการทำงานของหัวใจ โดยติดแผ่นขั้วไฟฟ้าบริเวณหน้าอก แขน และขา เพื่อดูรูปแบบการเต้นของหัวใจ

ช่วยประเมินอะไรได้บ้าง?

  • ประเมินอัตราการเต้นและจังหวะการเต้นของหัวใจ
  • ตรวจหาความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจบางชนิด
  • ประเมินความผิดปกติของการนำไฟฟ้าภายในหัวใจ
  • อาจพบสัญญาณที่บ่งบอกถึงภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือเคยได้รับความเสียหาย

การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเป็นการตรวจที่ใช้เวลาไม่นาน ไม่เจ็บ และไม่มีการใช้รังสี อย่างไรก็ตาม ผลตรวจปกติไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีโรคหัวใจทุกชนิด เนื่องจากความผิดปกติบางอย่างอาจไม่ปรากฏในช่วงเวลาที่ตรวจ

2. ตรวจสมรรถภาพหัวใจขณะออกกำลังกาย (EST: Exercise Stress Test)

เป็นการตรวจเพื่อประเมินการทำงานของหัวใจในขณะที่ร่างกายมีการออกแรง โดยทั่วไปผู้รับการตรวจจะเดินบนสายพานหรือปั่นจักรยานอยู่กับที่ พร้อมติดตามคลื่นไฟฟ้าหัวใจ อัตราการเต้นของหัวใจ และความดันโลหิตเป็นระยะ

ช่วยประเมินอะไรได้บ้าง?

  • ประเมินการตอบสนองของหัวใจขณะออกกำลังกาย
  • ตรวจหาความผิดปกติของคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่อาจเกิดขึ้นเมื่อหัวใจทำงานหนักขึ้น
  • ช่วยประเมินความเสี่ยงของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดในผู้ที่เหมาะสมกับการตรวจ
  • ประเมินความสามารถในการออกกำลังกายและการทำงานของระบบหัวใจและหลอดเลือด

การตรวจชนิดนี้เหมาะสำหรับผู้ที่แพทย์ประเมินแล้วว่ามีข้อบ่งชี้และสามารถออกกำลังกายเพื่อทดสอบได้อย่างปลอดภัย โดยต้องอยู่ภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์

3. ตรวจระดับไขมันในเลือด (Lipid Profile)

ระดับไขมันในเลือดเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโรคหลอดเลือดหัวใจ เนื่องจากการมีไขมันบางชนิดสูงเกินไปอาจทำให้เกิดการสะสมของไขมันบริเวณผนังหลอดเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดตีบแคบและเลือดไหลเวียนได้ไม่สะดวก

การตรวจระดับไขมันในเลือดโดยทั่วไปประกอบด้วย

  • Total Cholesterol: ตรวจระดับคอเลสเตอรอลรวมในเลือด
  • LDL Cholesterol: ไขมันชนิดที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการสะสมของไขมันในผนังหลอดเลือด
  • HDL Cholesterol: ไขมันชนิดที่ช่วยนำคอเลสเตอรอลบางส่วนกลับไปกำจัดที่ตับ
  • Triglycerides: ตรวจระดับไตรกลีเซอไรด์ ซึ่งเป็นไขมันอีกชนิดหนึ่งในเลือด

ช่วยประเมินอะไรได้บ้าง?
ช่วยประเมินภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง เพื่อนำไปวางแผนปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการรักษาตามความเหมาะสม

4. ตรวจระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c)

หลายคนอาจทราบว่าโรคเบาหวานส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือด แต่สิ่งที่ควรใส่ใจเพิ่มเติมคือ ผู้ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจมีความเสี่ยงต่อความเสียหายของหลอดเลือดและเพิ่มโอกาสเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดได้

การตรวจ HbA1c เป็นการตรวจที่ช่วยประเมินค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดในช่วงประมาณ 2–3 เดือนที่ผ่านมา

ช่วยประเมินอะไรได้บ้าง?

  • ประเมินระดับน้ำตาลสะสมในเลือด
  • ช่วยคัดกรองภาวะก่อนเบาหวานและโรคเบาหวาน
  • ติดตามการควบคุมระดับน้ำตาลในผู้ที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว
  • ช่วยประเมินปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและหลอดเลือด

การตรวจรายการนี้จึงมีความสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีน้ำหนักเกิน มีประวัติครอบครัวเป็นโรคเบาหวาน หรือมีปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพอื่น ๆ ร่วมด้วย

5. ตรวจการทำงานของไต (Creatinine และ eGFR)

แม้การตรวจการทำงานของไตจะไม่ได้เป็นการตรวจหัวใจโดยตรง แต่สุขภาพของไตและหัวใจมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด เนื่องจากทั้งสองอวัยวะมีบทบาทสำคัญในการควบคุมระบบไหลเวียนเลือดและรักษาสมดุลของร่างกาย

การตรวจ Creatinine เป็นการตรวจระดับสารครีเอตินินในเลือด ซึ่งเป็นของเสียที่เกิดจากการทำงานของกล้ามเนื้อ ส่วน eGFR เป็นค่าประมาณอัตราการกรองของไต เพื่อประเมินประสิทธิภาพในการทำงานของไต

ช่วยประเมินอะไรได้บ้าง?

  • ประเมินประสิทธิภาพการกรองของเสียของไต
  • ช่วยคัดกรองความผิดปกติของการทำงานของไต
  • ประเมินความเสี่ยงหรือความผิดปกติที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคไตเรื้อรัง
  • ช่วยให้แพทย์ประเมินสุขภาพโดยรวม โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง

เนื่องจากโรคไตและโรคหัวใจมีปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน การดูแลสุขภาพของทั้งสองระบบจึงเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญควบคู่กัน

ใครบ้างที่ควรใส่ใจตรวจสุขภาพหัวใจ?

แม้จะยังไม่มีอาการผิดปกติ แต่บุคคลต่อไปนี้ควรให้ความสำคัญกับการประเมินสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด

  • ผู้ที่มีอายุเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพร่วมด้วย
  • ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดสูง
  • ผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
  • ผู้ที่สูบบุหรี่หรือเคยสูบบุหรี่
  • ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกายและมีพฤติกรรมเนือยนิ่ง
  • ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจหรือหลอดเลือด
  • ผู้ที่มีอาการเหนื่อยง่าย ใจสั่น หรือแน่นหน้าอกผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อประเมินอาการ

ทั้งนี้ การเลือกตรวจควรพิจารณาตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าควรตรวจรายการใดเพิ่มเติม




Go to top
Copyright © 2019 Bangpakok Hospital All rights reserved.