H. pylori เชื้อร้ายที่เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร

ในปัจจุบัน หลายคนมีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เร่งรีบ รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ชอบอาหารรสจัด ดื่มชา กาแฟ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ รวมถึงมีความเครียดจากการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวัน จนทำให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องอืด จุกแน่นลิ้นปี่ หรือแสบท้องอยู่บ่อยครั้ง หลายคนมักเข้าใจว่าอาการเหล่านี้เป็นเพียง "โรคกระเพาะ" ทั่วไป และเลือกซื้อยามารับประทานเองโดยไม่ได้รับการตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง แต่ในความเป็นจริง อาการดังกล่าวอาจเกิดจากการติดเชื้อ H. pylori (Helicobacter pylori) ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียที่สามารถอาศัยอยู่ในกระเพาะอาหาร และเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระเพาะอาหาร แผลในกระเพาะอาหาร รวมถึงมะเร็งกระเพาะอาหารในอนาคต

H. pylori คืออะไร?
H. pylori หรือ Helicobacter pylori เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่สามารถอาศัยอยู่บริเวณเยื่อบุกระเพาะอาหารได้ แม้ว่ากระเพาะอาหารจะมีกรดที่มีความเป็นกรดสูงก็ตาม เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกาย จะสามารถก่อให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดโรคกระเพาะอาหาร แผลในกระเพาะอาหาร และแผลในลำไส้เล็กส่วนต้นได้องค์การอนามัยโลก (WHO) จัดให้เชื้อ H. pylori เป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร เนื่องจากการอักเสบเรื้อรังที่เกิดขึ้นเป็นเวลานาน อาจส่งผลให้เซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาไปสู่ภาวะมะเร็งได้

เชื้อ H. pylori ติดต่อได้อย่างไร?

เชื้อ H. pylori สามารถติดต่อจากคนสู่คนได้ โดยเฉพาะในครอบครัวหรือผู้ที่อยู่ใกล้ชิดกัน ผ่านวิธีต่างๆ เช่น

• รับประทานอาหารหรือน้ำดื่มที่ปนเปื้อนเชื้อ
• ใช้ภาชนะ ช้อน แก้วน้ำ หรืออุปกรณ์รับประทานอาหารร่วมกับผู้ติดเชื้อ
• การสัมผัสน้ำลายของผู้ติดเชื้อ
• สุขอนามัยในการรับประทานอาหารและการล้างมือที่ไม่เหมาะสม

แม้เชื้อจะสามารถติดต่อได้ แต่ผู้ติดเชื้อจำนวนมากอาจไม่ทราบว่าตนเองติดเชื้อ เนื่องจากไม่มีอาการแสดงชัดเจน

อาการของการติดเชื้อ H. pylori

ผู้ติดเชื้อบางรายอาจไม่มีอาการใดๆ เลย แต่ในบางรายอาจเริ่มมีอาการผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร เช่น

• ปวดท้องหรือจุกแน่นบริเวณลิ้นปี่
• ท้องอืด แน่นท้อง
• เรอบ่อยผิดปกติ
• คลื่นไส้หรือแสบท้อง
• อิ่มเร็ว เบื่ออาหาร
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

หากปล่อยให้อาการเหล่านี้เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษา อาจส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมาได้

H. pylori อันตรายกว่าที่คิด

หลายคนอาจคิดว่าการติดเชื้อ H. pylori เป็นเพียงโรคกระเพาะทั่วไป แต่ความจริงแล้วเชื้อนี้สามารถก่อให้เกิดโรคที่รุนแรงได้หลายชนิด ได้แก่

โรคกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะอาหารอย่างต่อเนื่อง ทำให้มีอาการปวดท้อง จุกแน่น หรือแสบท้องเป็นๆ หายๆ
แผลในกระเพาะอาหาร เมื่อเยื่อบุกระเพาะอาหารถูกทำลายจากการอักเสบ อาจเกิดเป็นแผลในกระเพาะอาหาร ส่งผลให้ปวดท้องมากขึ้น โดยเฉพาะเวลาหิวหรือหลังรับประทานอาหาร
แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น เชื้อ H. pylori เป็นสาเหตุสำคัญของแผลในลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการปวดท้องเรื้อรังและส่งผลต่อคุณภาพชีวิต
มะเร็งกระเพาะอาหาร ผู้ที่ติดเชื้อ H. pylori เป็นเวลานานมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นในการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารร่วมด้วย

ใครบ้างที่ควรตรวจหาเชื้อ H. pylori?

การตรวจหาเชื้อ H. pylori มีความสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการผิดปกติ ได้แก่

• ปวดท้องหรือจุกแน่นลิ้นปี่เรื้อรัง
• เป็นโรคกระเพาะอาหารบ่อย
• มีประวัติแผลในกระเพาะอาหาร
• ท้องอืด แน่นท้อง หรือเรอบ่อยเป็นประจำ
• มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร
• รับประทานยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เป็นประจำ

หากอยู่ในกลุ่มดังกล่าว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินอย่างเหมาะสม

ตรวจ H. pylori ได้อย่างไร?

ปัจจุบันสามารถตรวจหาเชื้อ H. pylori ได้หลายวิธี เช่น

• การส่องกล้องทางเดินอาหารและเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อตรวจ
• การตรวจลมหายใจ (Urea Breath Test)
• การตรวจอุจจาระ
• การตรวจเลือดในบางกรณี

โดยแพทย์จะพิจารณาเลือกวิธีการตรวจที่เหมาะสมกับอาการและความเสี่ยงของแต่ละบุคคล

ป้องกัน H. pylori ได้อย่างไร?

แม้จะไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการ

• รับประทานอาหารที่สะอาดและปรุงสุก
• ล้างมือก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ
• หลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น
• ดื่มน้ำสะอาด
• เข้ารับการตรวจเมื่อมีอาการผิดปกติเรื้อรัง

อย่าปล่อยให้อาการปวดท้องเรื้อรังเป็นเรื่องปกติ

อาการปวดท้อง ท้องอืด จุกแน่นลิ้นปี่ หรือแสบท้องที่เกิดขึ้นบ่อยครั้ง อาจไม่ใช่เพียงโรคกระเพาะทั่วไป แต่เป็นสัญญาณเตือนของการติดเชื้อ H. pylori ซึ่งหากได้รับการตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยลดความเสี่ยงของโรคแทรกซ้อนและมะเร็งกระเพาะอาหารได้

หากมีอาการดังกล่าวต่อเนื่อง ไม่ควรละเลย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อสุขภาพกระเพาะอาหารที่ดีในระยะยาว