เราเป็นกลุ่มเสี่ยง…มะเร็งปากมดลูกหรือเปล่า?

ในยุคปัจจุบัน ผู้หญิงจำนวนมากต้องใช้ชีวิตอย่างเร่งรีบ ทั้งการทำงาน ดูแลครอบครัว และรับมือกับความเครียดในแต่ละวัน จนหลายครั้ง “สุขภาพภายใน” ถูกเลื่อนความสำคัญออกไปโดยไม่รู้ตัว หลายคนคิดว่ามะเร็งปากมดลูกเป็นเรื่องไกลตัว หรือเข้าใจผิดว่าเป็นโรคของผู้หญิงที่มีอายุมากแล้วเท่านั้น บางคนมองว่าหากยังไม่มีอาการผิดปกติ ก็ไม่จำเป็นต้องตรวจแต่ในความเป็นจริง มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่สามารถป้องกันและตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หากได้รับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่น่ากังวลคือ ระยะแรกของโรคมักไม่แสดงอาการชัดเจน ทำให้ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยมาพบแพทย์เมื่อโรคลุกลามแล้ว ส่งผลให้การรักษาซับซ้อนและกระทบต่อคุณภาพชีวิตมากขึ้น

คำถามสำคัญคือ
“เรากำลังอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือไม่?”
ลองสังเกตตัวเองจากสัญญาณเหล่านี้

1. มีประจำเดือนนานหรือปริมาณผิดปกติ

เช่น

• ประจำเดือนมานานกว่าปกติหลายวัน
• เลือดออกมากผิดปกติ
• ประจำเดือนมาไม่เป็นรอบ หรือมาบ่อยผิดช่วง
  

อาการเหล่านี้อาจเกิดจากความไม่สมดุลของฮอร์โมน เนื้องอก หรือความผิดปกติของเยื่อบุโพรงมดลูกและปากมดลูก
หากปล่อยไว้โดยไม่ตรวจ อาจทำให้พลาดโอกาสในการค้นหาความผิดปกติในระยะเริ่มต้น

2. รู้สึกเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์

อาการเจ็บหรือระคายเคืองผิดปกติขณะมีเพศสัมพันธ์ อาจเกิดจากการอักเสบ ติดเชื้อ หรือความผิดปกติของเนื้อเยื่อบริเวณปากมดลูก ในบางราย อาจเป็นสัญญาณเตือนของการเปลี่ยนแปลงของเซลล์บริเวณปากมดลูก ซึ่งไม่ควรละเลยหรือมองว่าเป็นเรื่องปกติ

3. มีประวัติเริ่มมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย

การเริ่มมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย ทำให้มีโอกาสสัมผัสเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูกได้เร็วขึ้น นอกจากนี้ เยื่อบุปากมดลูกในวัยรุ่นยังอยู่ในช่วงพัฒนา ทำให้มีความไวต่อการติดเชื้อและการเปลี่ยนแปลงของเซลล์มากกว่าวัยผู้ใหญ่

4. มีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ

เช่น

• เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
• เลือดออกระหว่างรอบเดือน
• เลือดออกหลังหมดประจำเดือน
  

อาการเหล่านี้ถือเป็น “สัญญาณเตือน” ที่สำคัญ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของปากมดลูกหรือมดลูก ควรรีบพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอย่างละเอียด ไม่ควรรอให้อาการหายเอง

5. คู่สัมพันธ์ทางเพศมีประวัติติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

หากคู่มีประวัติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็งปากมดลูก การมีคู่นอนหลายคน หรือเปลี่ยนคู่นอนบ่อย ก็เป็นอีกปัจจัยที่เพิ่มโอกาสในการติดเชื้อที่ส่งผลต่อเซลล์ปากมดลูก

6. มีอาการปวดท้องน้อย หรือปวดหลังอย่างต่อเนื่อง

อาการปวดท้องน้อยหรือปวดหลังเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ อาจสัมพันธ์กับความผิดปกติในอุ้งเชิงกราน หากปวดต่อเนื่อง ไม่สัมพันธ์กับรอบเดือน หรือปวดร่วมกับเลือดออกผิดปกติ ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

ทำไมมะเร็งปากมดลูกถึงต้องระวังเป็นพิเศษ?

มะเร็งปากมดลูกมักเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เล็กน้อยก่อนจะพัฒนาเป็นมะเร็งเต็มรูปแบบ
กระบวนการนี้อาจใช้เวลาหลายปี หากตรวจพบตั้งแต่ระยะที่ยังเป็นเพียงความผิดปกติของเซลล์ ก็สามารถรักษาได้ง่ายและได้ผลดี แต่หากปล่อยให้ลุกลามอาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น

• เลือดออกเรื้อรัง
• ปวดเชิงกรานรุนแรง
• กระทบต่อระบบสืบพันธุ์
• ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและการทำงานในระยะยาว

ใครบ้างที่ควรตรวจคัดกรอง?

• ผู้หญิงที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว
• ผู้ที่มีอาการผิดปกติตามที่กล่าวมา
• ผู้ที่ไม่เคยตรวจภายในหรือเว้นช่วงการตรวจมานาน
• ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากพฤติกรรมทางเพศหรือประวัติคู่สัมพันธ์

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลมะเร็งปากมดลูก

• ตรวจคัดกรองตามคำแนะนำของแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
• หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ
• ใช้ถุงยางอนามัยเพื่อลดความเสี่ยงโรคติดต่อ
• สังเกตความผิดปกติของร่างกายตนเอง
• หากมีอาการผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์ ไม่ควรรอให้หายเอง

อย่ารอให้มีอาการ…แล้วค่อยดูแล

มะเร็งปากมดลูกไม่ใช่โรคที่เกิดขึ้นทันที แต่เป็นผลสะสมของความผิดปกติในระยะยาว
การใส่ใจตั้งแต่วันนี้ คือการปกป้องสุขภาพของตัวเองในอนาคต

เพราะการตรวจวันนี้ อาจช่วยป้องกันโรคร้ายในวันข้างหน้า และการดูแลตัวเอง ไม่ใช่เรื่องเห็นแก่ตัว แต่คือความรับผิดชอบต่อชีวิตของตัวเองและคนที่เรารัก